به بهانه‌ی انفجار‌های حمص؛ فائق آمدن انتقام بر عدالت

روز ۲۵ فوریه ۵ مهاجم انتحاری وابسته به هیئة تحریر الشام (با هسته النصره سابق، شاخه سوری القاعده) در دو حمله‌ی همزمان به مرکز امنیتی حمص واقع در مرکز این شهر دستکم ۴۲ نیروی مستقر در این واحد را کشتند. در میان کشته‌شدگان نام شخص سرشناسی دیده می‌شود که از بزرگترین متهمان شکنجه و کشتار زندانیان سوری در طول سال‌های جنگ داخلی به شمار می‌رفت: حسن دعبول، فرمانده شاخه امنیت نظامی حمص.
دعبول با آغاز ناآرامی‌ها در سوریه در سال ۲۰۱۱، عهده‌دار سرکوب معترضان در غوطه‌شرقی و غربی(به طور ویژه شهرک داریا) شد، با این‌حال عمده اشتهار خود را در زمانی به دست آورد که حدفاصل سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۶ مسئولیت واحد ۲۱۵ امنیت نظامی دمشق موسوم به «واحد مرگ» را بر عهده داشت. واحدی که با انتشار هزاران عکس از بدن‌های شکنجه‌شده‌ و اجساد زندانیان قحطی‌زده‌‌اش توسط کارمند پزشکی قانونی این مرکز، با اسم مستعار سزار، معروفیتی جهانی یافت. (گزارشی از این واحد را ببینید در سال۲۰۱۳: https://goo.gl/VnnRFv ) در ژانویه ۲۰۱۶، پس از آنکه انفجارهای پیاپی محله‌های مسکونی علوی نشین و حفاظت‌شده‌ی الزهراء و عکرمه در حمص را لرزاند، سرتیپ یاسین ضاحی مسئول امنیتی حمص از کار برکنار و دعبول جایگزین او شد تا اعتراضات علویان ساکن نسبت به نبود امنیت فرو نشیند و وی تا لحظه مرگ آن مسئولیت را برعهده داشت.
انفجار دو روز پیش حمص و مرگ دعبول اما مهم‌تر از همه نتیجه‌‌ی اسفبار ناکارآمدی جامعه‌ جهانی در مجازات عاملان جنایات جنگی در سوریه را به معرض نمایش می‌گذارد: جایگزین شدن عدالت مدرن بوسیله انتقام‌کشی بدوی.
زمانی که صدها گزارش سازمان‌های حقوق‌بشری طی سالیان اخیر با بی‌اعتنایی مواجه شده و نهادهای اجرائی بین‌المللی همچون سازمان ملل، شورای امنیت، دادگاه بین‌المللی کیفری قادر به انجام وظیفه خود و متوقف کردن کشتار و شکنجه در سوریه نیستند، نتیجه‌ی آن محدود به بی‌اعتباری نهادها نمی‌شود.
فلج شدن جامعه جهانی در حل مسئله و ناامیدی از برپایی عدالت، خلائی ایجاد کرده است که گروه‌هایی آماده‌اند تا به روش خود آن‌ را پر کنند و اعتباری را که سازمان‌های بین‌المللی از دست داده‌اند، بربایند و به خود اختصاص دهند. به عبارت دیگر اعتبار از دست رفته، بالقوه می‌تواند در اذهان بخشی از مردم محلی به حساب آن‌کس واریز ‌گردد که وظیفه‌ی عقوبت دادن عاملان جنایات را (ولو به بدوی‌ترین شکل ممکن) بر عهده گیرد. و در سوریه‌ی امروز چه جریانی چشم طمع به کسب این اعتبار دوخته و تلاش می‌کند با طرح خود به عنوان داعیه‌دار اصلی مجازات عاملان نسل‌کشی غیرنظامیان اهل سنت برای خود پایگاهی اجتماعی تشکیل دهد؟ پاسخ البته جهادیسم است؛ به لجام‌گسیخته‌ترین و تهاجمی‌ترین شکل خود و در شمایل سازمانی تروریستی به نام القاعده.
نباید از یاد برد که گفتمان جهادی، و در راس آن‌ها سلفی‌جهادیسم القاعده، همواره خود را به عنوان جایگزینی برای نظام مدرن غربی پیشنهاد می‌کند و بخش عمده عملکرد دستگاه تبلیغات آنان تلاشی پیوسته است برای اثبات ناکارآمدی نهادهای مدرن برای برپائی عدالت و لزوم بازگشتن به گذشته و احیای نهادهای سنتی مذهبی(سلفیسم).
بدین جهت مرگ دعبول، پیش از آن‌که وی عدالت را به چشم ببیند، تنها نقطه‌ی تاریکی در کارنامه‌ی نهادهای جامعه بین‌الملل به حساب نمی‌آید بلکه فراتر از آن ضایعه‌ای است بر پیکره‌ی کوشش‌های ائتلاف بین‌المللی جهت مقابله با تروریسم به رهبری آمریکا. ائتلافی که با بی‌توجهی به ریشه‌های اجتماعی جذب نیرو توسط جهادی‌ها و لزوم از کار انداختن عوامل تسهیل کننده‌ی آن، یک جهادی را به ضرب موشک پهپاد‌ها می‌کشد در همان حال که با نادیده انگاشتن استمرار جنایات دولتی در مقیاس صنعتی و رها کردن جنایتکاران جنگی زمینه‌ی جذب ده‌ها عضو بالقوه جدید محلی را برای گروه‌های تروریستی فراهم می‌آورد.
در نهایت مرگ حسن دعبول، او را از کمند عدالت رهاند و نامش را وارد لیست بلندبالایی از متهمین ارتکاب جنایات جنگی در سوریه کرد که پیش از حسابرسی و ایستادن در برابر دادگاه از میان رفتند؛ از آصف شوکت تا سردار حسین همدانی. این حقیقت است؛ گرچه این واقعیت را انکار نخواهد کرد که هرچند «راینهارد هایدریش»‌ها مرده‌اند، هیتلر هنوز زنده است.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s