شهروندانی بدون امید، رهبری بدون سرزمین؛ این را پیروزی می‌نامید؟

ترجمه مقاله نشریه گاردین انگلیس پیرامون وقایع اخیر سوریه

«آغاز پایان غوطه با چکه‌ی قطره‌ای شروع شد. تازه‌ترین دسته آوارگان سوری، درمانده و گرسنه و هراسان، مسیری نامعلوم را در پیش‌گرفتند، از پلیس نظامی روسی گذشتند و به سمت سربازان وفادار [به اسد] رفتند که اسم‌هایشان را چک می‌کردند.

مشابه این تشریفات اضطراب‌انگیز برای قوم مغلوب پیش از این در حمص، حلب، قصیر و اغلب جاهای دیگر کشور به مرحله‌ اجرا گذاشته شده بود. در مکان‌هایی که هفت سال پیش نخستین نشانه‌ها در اعتراض آشکار به حاکمان بی‌رحم بروز یافته بود.اکنون دیرزمانی است که آن سال‌های سکرآور اولیه‌ی طغیان رفته‌اند. انتظار با تسلیم جایگزین شده است و جای امید را ترس گرفته است.

خیابان‌های قدرت‌گرفته‌ سوریه که روزی شکنندگی قدرت مطلقه‌ رژیم را به نمایش می‌گذاشتند از ویرانی فرش شده‌اند. اپوزسیون متلاشی و خرد‌شده‌ مخالف اسد که از تظاهرات‌ها الهام گرفته بود دیگر نمی‌تواند در جنگ پیروز شود. حکومت نیز در مقام مقایسه شبحی است از زمانی که تظاهرات‌های مردمی تازه شروع شده بودند. رهبری سوریه که نمی‌توانست قلمرو‌اش را حفظ کند، دفاع از خود را به روسیه و ایران واگذار کرد. کشورهایی که قدرت نظامی‌اش را به جایگاه پیروز بردند و در طول این فرآیند بخش عمده کشور را نابود کردند. در حالی‌که به طور مرتب با دسته‌های مختلف بدون اینکه به رئیس‌شان خبر دهند قرارداد امضا می‌کردند. این ادعای بشار اسد که تمامیت ارضی را برگردانده است، او را شبیه امپراطور بی‌لباس کرده است.

در حالی که جنگ، بی‌شباهت به هیچ منازعه دیگری در ۵۰ سال گذشته، به نقاط تازه متاستاز می‌داد؛ خطوط مرزی مشخص درگیری در نقاط مختلف سوریه بارها جابجا می‌شدند. یک نیروی نظامی ملی (شبحی از یک ارتش)، اسلام‌گرا‌ها، جهادی‌ها، جنگندگان نیابتی و قدرت‌های سنگین‌وزن منطقه‌ای و جهانی همه به طور عمیقی درگیر شده و هرکدام تلاش می‌کنند جهت نزاع را به سود خود تغییر دهند. هر کس بر آنچه از سوریه باقی‌مانده است مسلط شود، به یک پیروزی به هزینه‌ی گران دست یافته است.

در همین زمان جمعیت غیرنظامیان خرد و پریشان و کشته و آواره، از نظم جهانی فلج و ناکارآمد که انتظار می‌رفت از تکرار آخرین نابودی قرن جلوگیری کند، رو برگردانده است. بیش از ۵۰۰ هزار نفر کشته‌ شده‌اند، در حالی‌که جنگ وارد هشتمین سال خود می‌شود بی‌ هیچ چشم‌انداز روشنی از پایان. در سرتاسر کشور شهرها و شهرک‌ها به ویرانه بدل شده‌اند. هم‌زیستی‌ها از هم گسسته است، نسلی از کودکان از تحصیل محروم مانده و دستکم نیمی از کشور برای گذراندن زندگی محتاج کمک دریافتی هستند.

این نکته که چگونه باید سوریه را به یکپارچگی سابق بازگرداند شاید در لیست آرزوهای کشور‌های حامی‌اش باشد، اما هیچ چیز ملموسی قابل انجام نخواهد بود تا مادامی که دو سوم جمعیت کشور از بازگشت به خانه‌هایشان هراسان هستند. ادعاهایی مبنی بر اینکه جنگ دیگر دارد از تب و تاب می‌افتد با آمارهایی نظیر این رنگ می‌بازند که در سال‌گذشته هر روز ۶ هزار نفر جدید به آوارگان اضافه شدند.

نبرد برای سوریه بدل به مجادله‌ای لجام‌گسیخته در مسیر دستیابی به نفوذ و قدرت شده است. چنانکه درگیری میان نیروهای تحت حمایت روسیه و آمریکا را برای اولین بار پس از جنگ سرد رقم زده است و همین‌طور نزاع‌ها میان ایران و اسرائیل، سوریه و اسرائیل، و ترکیه و کردها.

نیروهایی که آزاد شده‌اند بیش از‌ پیش قابل مهار به نظر می‌آیند. و هر شرط‌بندی به نظر می‌رسد به منافع قبلی خود بچسبد تا اینکه خطر پیش‌رو را ببیند.

هیچ‌کدام از این‌ها برای ۱۵ هزار آواره‌ی تازه‌ی سوری که خانه‌هایشان را در غوطه شرقی ترک کردند و به سمت سرنوشتی نامعلوم به راه افتادند اهمیتی ندارد. بسیاری از تلافی حکومتی می‌ترسند که دشمنی قسم‌خورده‌اش را با پنج سال محاصره و بمباران نشان داده است. مابقی از حتی سرنوشت بدتری وحشت دارند: انتقام‌گیری رژیمی که به بی‌عقوبتی خو گرفته است و مجوز آن را نیز نظمی جهانی داده است که کمتر کاری برای متوقف کردن آن انجام داد.

جنگ بی‌مهار سوریه در حال حاضر هرگونه گفتگوی معنادارای برای مصالحه را عقیم کرده است. شکایت‌ها، در هردوطرف غالب و مغلوب، عمیق و بی‌پاسخ باقی‌مانده‌اند. اینکه چگونه یک کشور را می‌توان دوباره یکپارچه کرد برای آنان که هنوز جوانانشان را به خاک می‌سپارند یا چادرهای جدید را در سرزمین‌های ناآشنا برافراشته می‌کنند اولویتی ندارد. همچنین برای آنان که جنگ‌های تازه‌ای را بر سر سرزمینی سوخته آغاز می‌کنند این سوال مطرح نیست.

محمد عطوان پناهنده‌ای از حمص که اکنون در ادلب به سر می‌برد می‌گوید: «بشار اسد در سال ۲۰۱۲ گفت که اگر جنگ ادامه پیدا کند از اقیانوس آرام تا اقیانوس اطلس روی آرامش نخواهند دید. این یک تهدید بود. اما اکنون به حقیقت بدل شده است.»

گاردین، ۱۵ مارس ۲۰۱۸

https://goo.gl/fTrikG

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

w

درحال اتصال به %s